Przejdź do treści

Czytelnia

Cechy wychowawcy salezjańskiego

  • ks. Francesco CasellaSalezjanin

Wychowanie salezjańskie domaga się poświęcenia młodym czasu i zaangażowania. Wymaga to duszpasterskiego serca i pedagogicznego rozsądku, solidarności duchowej i wychowawczej przeżywanej na co dzień, zarówno w momentach trudnych, krytycznych, jak i radosnych.

Ksiądz Bosko nie chciał, by salezjanie byli zaangażowani w wychowanie jedynie od strony "zawodowej". Powinno być ono dla nich ośrodkiem jednoczącym różne aspekty życia - duchowość, fachowość, modlitwę, przeżywanie codziennych spraw. Wychowawca salezjański (niekoniecznie salezjanin!) to taki, który posiada cechy, mające upodobnić go do księdza Bosko.

Braterskie serce

Dla księdza Bosko - "artysty" w sztuce wychowania bazą była "miłość wychowawcza" (amorevolezza). Jego system zapobiegawczy scala w jedno mistykę miłości duszpasterskiej i ascezę miłości wychowawczej. Apel by "iść do młodych" jest najważniejszą potrzebą wychowawczą: Pamiętajcie, że jestem dla was cały, dzień i noc, rano i wieczór, w każdym momencie. Nie mam innego celu, jak wasz pożytek moralny, intelektualny i fizyczny. I jeszcze: Dla was pracuję, dla was studiuję, dla was żyję, dla was jestem gotowy to życie oddać.

Prymat osoby

Przyjaźń z Dominikiem Savio, Michałem Magone i Franciszkiem Besucco mówi o prymacie osoby młodego człowieka, czyli wadze przywiązywanej do poszanowania jego wolności i protagonizmu. W zharmonizowanej jedności osoby widział najważniejszy cel współdziałania wychowania i ewangelizacji, w wolności - konieczny warunek wzrostu, przy założeniu, że praca wychowawcy nie może zastąpić pracy wychowanka, ale pobudzać ją i wzmacniać.

"Zapobiegawczość" - to sztuka wychowania pozytywnego, proponującego dobro poprzez sytuacje wychowawcze właściwe dla stopnia rozwoju młodego człowieka i angażujące uczestnictwo, zdolne przyciągać swoją szlachetnością i urokiem, podkreślające wewnętrzną wolność, przeciwstawiające się formalizmom. To sztuka zdobywania młodych serc, by siać w nich radość, satysfakcję z bycia dobrym; korygowania błędów i przygotowywania do dnia jutrzejszego poprzez solidną formację charakteru.

---------------------------------------------

W księdzu Bosko podoba mi się szczególnie to, że swoją osobistą świętość realizuje on poprzez pracę wychowawczą, przeżywaną z gorliwością i sercem apostolskim i że jednocześnie umie on zaproponować świętość jako konkretny cel swojej pedagogii. Właśnie taka wymiana między wychowaniem i świętością jest charakterystycznym aspektem jego osobowości: jest świętym wychowawcą, zainspirowanym świętym Franciszkiem Salezym, uczniem duchowego mistrza świętego Józefa Cafasso, a jego wychowankiem jest święty Dominik Savio.
Jan Paweł II

---------------------------------------------

Chodzi o to, by dotrzeć do miejsca, gdzie ukrywają się i zakorzeniają zachowania, aby formować osobowość zdolną od podejmowania własnych decyzji, rozróżniania dobra i zła, aby nie dać się osaczyć negatywnym wpływom środowiska czy inklinacjom instynktów. W tym dziele wychowawczym, któremu towarzyszy serdeczna i stała obecność wśród młodzieży równocześnie powinny oddziaływać pedagogia i wiara.

Świadkowie rozumu i religii

Dla każdego wychowawcy decydujące jest umieć zjednoczyć w jednym strumieniu światła rozum i miłość. W tej czynności prawdziwej "inżynierii" pedagogicznej, specjalna rola przypada wzajemnego oddziaływania wychowania i ewangelizacji, natury i łaski, kultury i Ewangelii. To w tym kontekście zasadza się skuteczność wychowawcza częstego przystępowania do sakramentów, zwłaszcza Eucharystii i Pojednania, do których ksiądz Bosko przywiązywał szczególną wagę.

Animatorzy czasu wolnego

Pomysłowość w organizowaniu wolnego czasu oraz doświadczenie grupy są podstawowymi elementami tradycji pedagogii salezjańskiej. Wychowawcze dzieło księdza Bosko odznacza się inicjatywą oratoryjną. W tej praktyce uprzywilejowane miejsce zajmują grupy młodzieżowe w różnorodności ich ekspresji. Sprzyjają one komunikacji międzyosobowej i protagonizmowi młodzieży.

Poczucie rzeczywistości

Jedną z charakterystycznych cech pedagogii księdza Bosko jest jej praktyczność, czyli zamysł przygotowania młodzieży do konkretności życia tak społecznego, jak kościelnego. W wychowaniu teoria nie wystarczy. Trzeba połączyć kształtowanie rozumu i serca z umiejętnościami praktycznymi i w nawiązywaniu relacji, duchem inicjatywy, zdolnością do małych i dużych poświęceń, pracowitość z poczuciem odpowiedzialności, czyli przygotowanie do realnych problemów życia traktowanych z coraz większą powagą i chęcią współpracy.

Wszystko to ma służyć ukształtowaniu młodego uczciwego obywatela, zdolnego do współdziałania z innymi, aktywnie uczestniczącego w działaniach wspólnoty Kościoła w stowarzyszeniach, grupach, czy innych formach posługi i apostolatu.

ks. Francesco Casella SDB

Autor

ks. Francesco Casella
Salezjanin

Źródło

Magazyn Salezjański Don BOSCO (2-3/2003)


Udostepnij