Salezjanie Księdza Bosko w Polsce

Parafia pw. Podwyższenia Krzyża św. - Rumia

Parafia Podwyższenia Krzyża św. - Rumia
proboszcz
ks. Waldemar Łachut
Adres: 

ul. Kościelna 20
84-230 Rumia

Telefon: 
58 671 01 10
Email: 
rumia-sk@salezjanie.pl
www:
Data przybycia: 
1 Stycznia 1937 r.
Data erygowania: 
1 Stycznia 1220 r.
Historia i teraźniejszość: 

Parafię rzymsko-katolicką w Rumi założyli cystersi oliwscy około 1220r., otrzymawszy tę wieś od księcia Subisława, syna Sambora I. Poprzednio Rumia należała do parafii redzkiej. W roku 1253 Wolimir, biskup włocławski, przebywając w Gdańsku wydał dokument, w którym zabronił proboszczowi Rumi pełnić opiekę duszpasterską nad wsiami parafii oksywskiej. Proboszczami w Rumi byli na przemian cystersi oliwscy i księża świeccy.

Po wojnach szwedzkich zaistniała potrzeba połączenia parafii rumskiej i redzkiej w jedną (w 1683r. i podobnie w 1730r.). Dopiero w 1887r. usamodzielniono ponownie probostwo w Rumi. Parafię w Rumi, obok Oksywia, Pucka, Strzelna, Żarnowca, uznaje się za najstarszą w tej części Pomorza Gdańskiego.

Kościół w Rumi jest usytuowany na dawnych terenach należących do Kurii w Pelplinie. Nie jest on pierwszą świątynią w omawianej miejscowości, gdyż został zbudowany dopiero w roku 1918, a konsekrowany 19 czerwca 1921r. przez ks. bpa sufragana, Jakuba Klundera. Początkowo wezwaniem parafii było „Znalezienie Krzyża Świętego”. Obecnie parafia funkcjonuje pw. „Podwyższenia Krzyża Świętego”.

Dokumenty powizytacyjne z 1583r. wymieniały istniejący tu już w XIIIw. kościół parafialny pod wezwaniem „Świętego Stanisława” (patrona kościoła). Kościół rumski miał murowane prezbiterium, a resztę zbudowano z tzw. muru pruskiego. Wokół kościoła znajdował się cmentarz parafialny. W okresie międzywojennym stary kościół był wykorzystywany do nauki religii i jako kaplica cmentarna, po II wojnie światowej popadł w ruinę.

Oprócz kościoła parafialnego istniała tu od 1474 roku kaplica Świętego Krzyża, która znajdowała się u wejścia do wsi. Była ona szczególnie licznie odwiedzana w dniu Podniesienia i Znalezienia Św. Krzyża, prawdopodobnie z powodu znajdujących się w nim relikwii Krzyża Świętego. Na jej utrzymanie płaciło czynsz czterech ogrodników, każdy po 1 zł.

W latach 1858-1859 wzniesiono na jednohektarowej parceli podarowanej przez właściciela majątku w Janowie, Ludwika Hannemenna, nieistniejący już dziś kościół ewangelicki. Do czasu wybudowania kościoła ewangelickiego mieszkańcy wsi i folwarku Rumia, Zagórze i Szmelta należeli do parafii w Bolszewie koło Wejherowa. Kościół funkcjonował do 1945 roku. W 1960r. został przebudowany i zaadoptowany na świetlicę Szkoły Podstawowej nr 1 przy ulicy Kościelnej 6. Zachowane dokumenty powizytacyjne parafii rumskiej z lat 1686-1687, 1701-1702, 1710, 1766 i 1781 pozwalają na odtworzenie wyglądu i stanu kościoła parafialnego.

Poważnym problemem parafii rumskiej były szczupłe rozmiary starego kościoła w Rumi, którego szczątki można jeszcze zobaczyć na starym cmentarzysku rumskim w pobliżu nowego kościoła. Stary kościół z trudem mieścił wiernych dotychczasowej parafii rumskiej. Stąd też w obliczu starań powiększenie parafii rumskiej, jak i ze względu na zły stan techniczny dotychczasowej świątyni, koniecznością stała się budowa nowego kościoła parafialnego w Rumi. Stąd też rumska gmina katolicka wystąpiła z projektem zbudowania w pobliżu starej świątyni nowego kościoła. Już w 1907r. zgromadzono na ten cel sumę blisko 32 tysięcy marek. W 1910r. projekt nowego kościoła był już gotów, przy czym koszty budowy oszacowano na 137.300 marek, z czego gmina katolicka miała pokryć 88.000 marek, a jeśli chodzi o resztę w wysokości 49.300 marek, to liczono na dotację państwa jako patrona parafii rumskiej.

22 kwietnia 1913r. rozpoczęto prace pod budowę kościoła. W październiku 1913r. kościół był już gotowy w stanie surowym, włącznie z dachem i otynkowaniem zewnętrznym. W lutym 1915r. pozostały do wykończenia prace stolarskie i ślusarskie, jak i wyposażenie kościoła. Tocząca się wojna zahamowała tempo prac wykończeniowych i dopiero w czerwcu 1918 r. zainstalowano w kościele organy zbudowane przez elbląską firmę E.Wittek.

Po II wojnie światowej kościół posiadał gołe zaniedbane ściany. Jedynie owalny obraz sufitowy nad prezbiterium przedstawiający Ostatnią Wieczerzę pochodził z okresu międzywojennego. Prawie wszystkie prace związane z malowaniem (techniką wapienno-temperowaną) i zdobieniem ścian i sufitu kościoła wykonano w latach 1954-1956 przez prof. Mariana Schwarza z Poznania. Prof. Schwarz był również autorem obrazów ołtarzach bocznych, projektantem witraży, wykonał złocenia oraz zajął się renowacją stacji Drogi Krzyżowej.

W latach 1992-1996 przeprowadzono renowację organów, malowideł ściennych i złoceń, polichromii ścian i sufitów, a także pomalowano ławki, chór, dodając elementy zdobnicze w formie płaskorzeźb. Z pomocą fachowców odnowiono zabytkowe ołtarze, ambonę i stacje Drogi Krzyżowej. Dokonano przebudowy całego prezbiterium, łącznie z przesunięciem ołtarza i wyłożeniem posadzki. Wewnątrz kościoła położono nową granitową posadzkę, a filary obłożono marmurem. Również w kościele założono gazowe ogrzewanie i nową instalację elektryczną.

Wszystkie informacje zaczerpnięte z książki: „Daj mi duszę, resztę zabierz. Salezjanie w Rumi, 1937-2007”, Rumia 2007, s.313-316.
Tagi