Jan Bosko

Założyciel Rodziny Salezjańskiej

Święty Jan Bosko urodził się we Włoszech, które na początku XIX wieku borykały się z wieloma problemami. Niestabilność polityczna, ogromny kryzys gospodarczy i społeczny, a także narastający bunt wobec instytucji państwa i Kościoła – to wszystko sprawiało, że dorastający Jan nie miał łatwo w podejmowaniu życiowych decyzji. Jednak zaufanie Bogu oraz powierzenie Jemu swoich dróg, czego uczył się od dzieciństwa, zaowocowało odczytaniem niezwykłego posłannictwa, do którego wezwała go Boża Opatrzność.

Stał się ojcem opuszczonych i zepchniętych na margines życia społecznego młodych ludzi, którzy często pozbawieni perspektyw, kończyli w więzieniach lub na ulicy. Poświęcając się dla nich bez reszty, stał się nauczycielem, który wskazywał właściwe drogi życia wiarą i pośród społeczeństwa tak, aby stawać się „dobrym chrześcijaninem i uczciwym obywatelem”.

Historia życia świętego Jana Bosko

^
1815

Narodziny

Narodziny Jana Melchiora Bosko 16 sierpnia w Becchi (obecnie Castelnuovo Don Bosco) niedaleko od Turynu, w północnych Włoszech. Jego ojcem był Franciszek, wdowiec, który miał syna z pierwszego małżeństwa – Antoniego. Matką była Małgorzata Occhiena. Nowonarodzony Jan ma wówczas jeszcze jednego brata – Józefa.

^
1817

Gdy Janek ma 2 lata, w wieku 33 lat umiera jego ojciec Franciszek. „Nie masz już taty, biedactwo moje” – słyszy z ust matki Małgorzaty.

^
1821

Janek Bosko uczy się katechizmu w Becchi, pod opieką swej matki – „To ona, gdy byłem jeszcze malutki, nauczyła mnie pierwszego pacierza”.

^
1824

Janek udaje się do ks. Józefa Lacqua z Capriglio, u którego rozpoczyna naukę pisania i czytania. „Traktował mnie serdecznie, wziął sobie do serca moje wykształcenie, a jeszcze bardziej moje wychowanie chrześcijańskie”.

^
1824

Pierwszy sen

Pierwszy raz Janek śni sen, który będzie nazwany „snem z dziewiątego roku życia”. Jest to wydarzenie, które dojrzały już ksiądz Bosko odczyta jako powołanie do realizacji swojego posłannictwa wśród młodzieży. „Będziesz musiał pozyskać ich przyjaźń dobrocią i miłością, a nie pięściami”.

^
1826

Dwa ważne wydarzenia z życia Janka – 11 lutego umiera Margherita Zucca, jego babcia, a 26 marca przyjmuje w Castelnuovo swoją pierwszą Komunię świętą. „Wydaje mi się, że od tego dnia stałem się przynajmniej trochę lepszy”.

^
1827-1828

Młody Janek, aby pomóc w utrzymaniu domu rodzinnego, udaje się do pracy poza domem. Trafia do rodzin Campora w Serra di Buttigliera oraz Moglia w Moncucco, gdzie jest parobkiem.

^
1829

Janek powraca do Becchi po odbywających się w Buttigliera misjach parafialnych. Spotyka po drodze ks. Giovanni Calosso, kapelana z Murialdo. On właśnie, słysząc o problemach w edukacji Janka zapewnia: „Nie poddawaj się. Zajmę się tobą i twoją nauką”. Od tej pory Janek odwiedza kapłana i pobiera u niego nauki. „Po raz pierwszy miałem pewność, że mam przewodnika, przyjaciela od serca”.

^
1830

Śmierć księdza Calosso. „Odszedł z Bogiem, po dwóch godzinach agonii, a wraz z nim umarły wszelkie moje nadzieje”.

^
1831-1835

W Castelnuovo uczęszcza do szkoły publicznej, a później kontynuuje naukę w Chieri, w klasach gramatyki, humanistyki oraz retoryki. „Jestem biednym chłopakiem, który ma dobrą wolę wypełniać swe obowiązki i czynić postępy w nauce”.

^
1833

4 sierpnia w niedzielę Jan przystępuje do sakramentu bierzmowania. Uroczystość odbyła się w kościele w Buttiglierze, a przewodniczył jej bp Jan Antoni Cianotti. Ksiądz Bosko nie wspominał o przyjęciu tego sakramentu, jednak łatwo możemy opisać stan jego ducha w tym czasie. Przyjmuje się, że właśnie w tym roku mogło dojść do założenia Towarzystwa Radości.

^
1834

Jan zgłasza się na rozmowę dopuszczającą do przyjęcia w szeregi franciszkanów w Turynie. Jednak we śnie otrzymuje wskazówkę: „Szukasz spokoju, ale tu go nie znajdziesz. Bóg przygotowuje dla ciebie inne miejsce, inne pole do pracy”.

^
1835

Obłóczyny

25 października Jan Bosko ma obłóczyny w Castelnuovo, tego dnia zapisuje swoje siedem postanowień, 30 października wstępuje do seminarium diecezjalnego w Chieri, rozpoczynając swój pobyt w nim od 3 dni rekolekcji.

^
1839

Śmierć przyjaciela – Alojzego Comollo. Jan Bosko poznał Alojzego w 1834 roku w trzy miesiące po chrzcie Jonasza. Janek miał wtedy 18 lat. Po śmierci Alojzy 3 kwietnia Alojzy został przeniesiony do kościoła św. Filipa, a o 23.30 trzy razy dało się słyszeć głos na korytarzu seminarium: Bosco, jestem zbawiony.

^
1841

Powstanie Oratorium

05 czerwca przyjmuje święcenia kapłańskie, a później przez parę miesięcy jest wikariuszem w Castelnuovo;

3 listopada wstępuje do Konwiktu Kościelnego w Turynie, w celu podjęcia dalszej edukacji;

– odwiedza chłopców przebywających w turyńskim więzieniu – „Ci chłopcy powinni znaleźć na wolności jakiegoś przyjaciela, który by się nimi zajął, pomógł im, pouczył ich i zaprowadził do kościoła w dni świąteczne”.

8 grudnia spotyka się z sierotą Bartłomiejem Garellim, którego uczy katechizmu. „Taki był początek naszego Oratorium, które dzięki Pańskiemu błogosławieństwu rozrosło się tak, jak bym się tego nigdy nie spodziewał”.

^
1843

Ksiądz Bosko rozwija działalność przy kościele św. Franciszka z Asyżu. Mówi wtedy do ks. Cafasso, w odpowiedzi na różne propozycje pracy: „Chciałbym zajmować się młodzieżą”.

^
1844

Ksiądz Bosko mianowany kapelanem w zakładzie św. Filomeny markizy Barolo na Valdocco. Tam odbywają się także spotkania oratorium.

^
1846

Otwarcie oratorium w szopie Pinardiego. 15 marca 1846 roku (tak zapisał Don Bosco, ale prawdopodobnie było to nawet 8 marca) było ostatnie spotkanie Oratorium na łące.

10 kwietnia 1846 arcybiskup dał pozwolenia na pobłogosławienie budynku i przeznaczenie go na cele kultu. 12 kwietnia 1846 w Wielkanoc odprawiono pierwszą mszę świętą w kaplicy urządzonej w Szopie Pinardiego.

3 listopada ksiądz Bosko wraz z mamą Małgorzatą zamieszkuje definitywnie na Valdocco. „Mamy oratorium, z którego nikt nas już nie wygoni. Będziemy mieli kościół, szkołę i miejsce do skakania i zabawy”. Następuje przeniesienie szkoły wieczorowej do domu Pinardiego.

^
1848

Ksiądz Bosko wychodzi cało z kilku zamachów. Oratorium przeżywa kryzys wewnętrzny. „Młodzież ogarnął w tych dniach jakiś rodzaj gorączki. Zbierali się w różnych punktach miasta, na ulicach i placach i napadali na księży i kościoły”.

^
1849

W wieku zaledwie czterdziestu jeden lat umiera Antoni – przyrodni brat księdza Bosko. Antoni Józef Bosco urodził się 1808 i synem z pierwszego małżeństwa Franciszka Bosco z Margheritą Cagliero (1784-1811).

^
1852

31 marca Arcybiskup Fransoni mianuje księdza Bosko dyrektorem trzech oratoriów: św. Franciszka Salezego (1841), św. Alojzego Gonzagi (1847) i Anioła Stróża (utworzone w 1839 roku przez ks. Jana Cocchi, zamknięte w 1848 i ponownie otworzone w 1849 r. przez ks. Bosko i ks. Borela).

^
1853

Otwarcie pierwszej szkoły zawodowej na Valdocco. Zaczynają działać warsztaty dla szewców i krawców. W tym roku ksiądz Bosko rozpoczyna druk Czytanek katolickich – niewielkich książeczek, mających na celu religijne wykształcenie ludu.

^
1854

Nazwa „Salezjanie”

Ksiądz Bosko proponuje M. Rua, G. Cagliero i dwóm innym chłopcom przystąpienie do stowarzyszenia prywatnego, które w przyszłości stanie się Zgromadzeniem Salezjańskim.

Tego roku pojawia się także na Valdocco Dominik Savio. Podczas spotkania 26 stycznia po raz pierwszy pada nazwa „salezjanie”.

^
1855

Pierwszy krok do założenia Towarzystwa Salezjańskiego: kleryk Rua składa śluby ubóstwa, czystości i posłuszeństwa na ręce ks. Bosko. Jest on pierwszym Salezjaninem.

^
1856

Śmierć Mamy

Powstaje Towarzystwo Niepokalanej – jest to wybrana grupa chłopców, którzy współpracują z księdzem Bosko w opiece nad kolegami.

25 listopada – w wieku 69 lat umiera matka księdza Bosko – Małgorzata.

^
1857

9 marca w Mondonio umiera Dominik Savio. Urodził się 2 kwietnia 1842 r. w Riva. W domu wołano na niego „Minotte” (Maleńki). Miał 9cioro rodzeństwa. Ojciec z zawodu był rolnikiem a z konieczności kowalem, mama była krawcową, rolnikiem, praczką, sprzątaczką.

^
1858

Pierwsza podróż księdza Bosko do Rzymu. Towarzyszy mu kl. Rua. W marcu mają miejsce pierwsze audiencje u Piusa IX. Papież nakłania księdza Bosko do spisania „nadzwyczajnych rzeczy”, stanowiących punkt wyjścia całego dzieła.

^
1859

Powstanie Zgromadzenia

18 grudnia ma miejsce spotkanie inicjujące powstanie Zgromadzenia. Uczestnicy spotkania deklarują publicznie chęć przynależności do Towarzystwa Salezjańskiego. Zanim doszło do spotkania założycielskiego, 9 grudnia ksiądz Bosko przedstawił propozycję utworzenia zgromadzenia zakonnego, a więc w odpowiednim czasie złożenia ślubów zakonnych, dwudziestu osobom i dał czas na podjęcie ostatecznej decyzji.

Często wspomina się reakcję młodego Cagliero, późniejszego misjonarza i pierwszego salezjanina biskupa i kardynała, który swoją decyzję miał wyrazić następująco: „Czy jako zakonnik, czy też nie, zostaję z księdzem Bosko”.

^
1861

Otwarcie drukarni na Valdocco. W Zgromadzeniu Salezjańskim pojawiają się pierwsi koadiutorzy, czyli bracia zakonni.

^
1869

Stolica Apostolska wydaje dekret aprobujący Zgromadzenie Salezjańskie.

Rozpoczyna się proces zakładania Córek Maryi Wspomożycielki.

^
1870

Otwarcie dzieła w Alassio – pierwszego domu salezjańskiego poza Piemontem.

^
1873

Początek konfliktu księdza Bosko z arcybiskupem Lorenzo Gastaldim.

^
1874

Zatwierdzenie Konstytucji

3 kwietnia zostają definitywnie zatwierdzone Konstytucje Salezjańskie.

Maria Dominika Mazarello zostaje wybrana pierwszą przełożoną Córek Maryi Wspomożycielki.

^
1875

I Wyprawa Misyjna

W listopadzie ma miejsce otwarcie domu salezjańskiego w Nicei – pierwszego dzieła poza Włochami.

11 listopada wyrusza pierwsza salezjańska wyprawa misyjna. 21 grudnia misjonarze docierają do Buenos Aires. Salezjanów jest już 171.

^
1876

Przy poparciu Stolicy Apostolskiej ks. Bosko zakłada trzecią gałąź Rodziny Salezjańskiej: Współpracowników, którzy mają współpracować w duchu Zgromadzenia Salezjańskiego.

^
1877

Rozpoczyna się I Kapituła Generalna Zgromadzenia. Bierze w niej udział 23 współbraci.

^
1881

Umiera s. Maria Dominika Mazarello urodzona 9 maja 1837 w Mornese w Alessandrii, zm. 14 maja 1881 r. w Nizza Monferrato. Współzałożycielka Córek Maryi Wspomożycielki Wiernych (salezjanek).

^
1884

List z Rzymu

10 maja Ksiądz Bosko pisze słynny „List z Rzymu”.

Czerwiec – Stolica Apostolska wydaje dekret przyznający przywileje Zgromadzeniu.

Grudzień – w bazylice Wspomożycielki Wiernych w Turynie odbywa się konsekracja biskupia ks. Cagliero.

^
1887

Konsekracja kościoła Serca Pana Jezusa w Rzymie, za budowę której odpowiadał ks. Bosko.

^
1888

Śmierć

31 stycznia o godzinie 4.30 ksiądz Bosko umiera.

6 lutego odbywa się jego pogrzeb. Zostaje pochowany na Valsalice 16 maja 1929 roku został przeniesiony na Valdocco.

^
1929

Beatyfikacja

Beatyfikacja ks. Bosko odbyła się 2 czerwca 1929 roku przez Pius XI.

^
1934

Kanonizacja

1 kwietnia Jan Bosko został ogłoszony świętym Kościoła katolickiego. Papież Pius XI chciał nadać kanonizacji szczególnie uroczysty charakter i dlatego osobiście wyznaczył dzień 1 kwietnia w uroczystość Wielkanocy oraz na zakończenie jubileuszu Świętego Roku Odkupienia.