Salezjanie Księdza
Bosko (SDB)

Zgromadzenie zakonne na prawie papieskim

Założyciel i początki

Zgromadzenie zostało założone w 1859 r. przez św. Jana Bosko (1815-1888) w Turynie w dzielnicy Valdocco jako zwieńczenie jego długiego i intensywnego apostolskiego doświadczenia wśród biednej miejscowej młodzieży. Jan był drugim synem Franciszka Bosko i Małgorzaty Occhieny, skromnych rolników. Bardzo wcześnie stracił ojca, a w wieku szesnastu lat rozpoczął naukę w Chieri, by zostać kapłanem. Został wyświęcony na księdza 6 lipca 1841 r., a przez trzy kolejne lata przebywał w stolicy Piemontu, gdzie kontynuował teologiczną formację w Konwikcie Kościelnym.

Początki

Dzięki przyjaźni z ks. Józefem Cafasso, swoim krajanem, ks. Bosko poznał dramatyczną rzeczywistość więzień dla młodzieży i trudną sytuację wielu młodych w Turynie. Wielu młodych przybywało ze wsi do miasta, aby szukać pracy. 8 grudnia 1841 r. w Turynie ks. Bosko rozpoczął swoje wychowawcze dzieło na rzecz młodzieży.

Narodziny zgromadzenia

26 stycznia 1854 r. ksiądz Bosko zebrał czterech współpracowników, aby zastanowić się nad strukturą rodzącego się dzieła. W 1858 r. ks. Bosko został przyjęty w Rzymie przez papieża Piusa IX, który zachęcił go do tego dzieła. 18 grudnia 1859 r. założyciel i jego pierwsi współpracownicy utworzyli nowe zgromadzenie zakonne dla większej chwały Bożej i dla zbawienia dusz najbardziej potrzebujących nauczania i wychowania. Publiczne śluby ubóstwa, posłuszeństwa i czystości zostały złożone przez pierwszych dwudziestu dwóch członków 14 maja 1862 roku.

Historia od założenia do dzisiaj

Salezjanie otrzymali papieski dekret potwierdzający w 1864 r., a ich Konstytucje zostały zatwierdzone przez Stolicę Świętą w 1874 roku. Od samego początku salezjanie poświęcają się szczególnie kształceniu i wychowaniu młodzieży w szkołach, oratoriach, parafiach, centrach kształcenia rolniczego i zawodowego, ale także apostolstwu misyjnemu.

Misje

12 maja 1875 r. ks. Bosko wybrał spośród swoich współpracowników misjonarzy. Na czele ekspedycji stanął przyszły kardynał Jan Cagliero. Z Argentyny salezjanie ruszyli bardziej na północ (Urugwaj i Brazylia, gdzie odegrali ważną rolę na misjach w Amazonii i Mato Grosso), a w 1896 r. dotarli do Stanów Zjednoczonych. Ksiądz Bosko miał plany misyjne dotyczące Afryki, ale dopiero po jego śmierci pierwsi salezjanie znaleźli się na tym kontynencie.

Tożsamość

Artykuł 2. Konstytucji Salezjańskich stwierdza: „My, Salezjanie Księdza Bosko (SDB), tworzymy wspólnotę ochrzczonych, którzy, posłuszni wezwaniu Ducha Świętego, pragną przez określoną formę życia zakonnego realizować program apostolski Założyciela: być w Kościele znakami i nosicielami miłości Bożej do młodzieży, zwłaszcza uboższej. W wypełnianiu tego posłannictwa odnajdujemy drogę naszego uświęcenia”.

Pedagogia salezjańska

Duszą salezjańskiej pedagogii jest miłość duszpasterska: wychowawcy działają z miłością, serdecznością i uczuciem. Oprócz tego potrzeba uświadamiać młodzież, że jest kochana, ponieważ kto wie, że jest kochany – kocha. Pedagogia staje się salezjańską duchowością młodzieżową, zainspirowaną humanizmem św. Franciszka Salezego i połączona ze szczerym nabożeństwem do Maryi Wspomożycielki.

Rodzina Salezjańska

Konstytucje podkreślają, że od księdza Bosko biorą swój początek liczne grupy apostolskie, które w różny sposób pracują dla zbawienia młodzieży. On sam, oprócz Towarzystwa św. Franciszka Salezego, założył Instytut Córek Maryi Wspomożycielki, Stowarzyszenie Salezjanów Współpracowników i Stowarzyszenie Czcicieli Maryi Wspomożycielki.

Dzisiaj Rodzina Salezjańska składa się z 32 gałęzi. Żyjąc tym samym duchem i w tej samej wspólnocie, zachowując swoje własne powołanie, kontynuują rozpoczętą przez ks. Bosko misję. W tej rodzinie, z woli założyciela, salezjanie są szczególnie odpowiedzialni za: „utrzymanie jedności” ducha i ożywianie dialogu i braterskiej współpracy dla wzajemnego ubogacenia i większej płodności apostolskiej (K 5).

Ustanowiony został odpowiedni sekretariat ds. Rodziny Salezjańskiej, aby realizować te zadania. Trzeba przypomnieć, że specyficzna animacja Salezjanów Księdza Bosko wobec Rodziny Salezjańskiej nie wyczerpuje wszystkich form animacji. Daleka od stanowienia monopolu, pozostawia wiele przestrzeni innym grupom, również animatorom, rozwijając ich autonomię i charyzmatyczną współodpowiedzialność.

Aktualna sytuacja

W momencie śmierci księdza Bosko zgromadzenie liczyło 773 profesów i 276 nowicjuszy. Aktualnie Salezjanie liczą prawie 14 tysięcy członków i pracują w 133 krajach świata na 5 kontynentach. Towarzystwo Salezjańskie składa się ze wspólnot inspektorialnych, a one ze wspólnot lokalnych. Przełożony Generalny Towarzystwa Salezjańskiego jest następcą księdza Bosko, ojcem i gwarantem jedności Rodziny Salezjańskiej.

Posłannictwo i działania

„Wierni zadaniom, jakie przekazał nam Ksiądz Bosko, ewangelizujemy młodzież, przede wszystkim uboższą, mamy szczególną troskę o powołania apostolskie; jesteśmy wychowawcami w wierze w środowiskach ludowych, posługując się w tym celu zwłaszcza środkami społecznego przekazu; głosimy Ewangelię ludom, które jej nie znają”.
Dlatego Salezjanie Księdza Bosko troszczą się o działania:

  • Bezpośrednio wychowawcze – oratoria i centra młodzieżowe, szkoły różnych stopni i centra zawodowe, internaty i domy dla młodych w trudnościach, uniwersytety, centra katechetyczne i duszpasterskie. Młodzi ludzie to pierwsi i uprzywilejowani odbiorcy pracy salezjanów.
  • Bezpośrednio ewangelizacyjne – parafii powierzonych salezjanom jest około 1000. Zgromadzenie zrodziło się z „lekcji katechizmu” i jego troską jest nowa ewangelizacja we współczesnym świecie.
  • Bezpośrednio misyjne – salezjanów, którzy pracują na misjach jest około 3000. Działają na różnych terenach misyjnych na wszystkich kontynentach.

Świętość w zgromadzeniu

Konstytucje stwierdzają, że salezjanie znajdują swoje uświęcenie w wypełnianiu posłannictwa. Liczba świętych i błogosławionych w naszym zgromadzeniu potwierdza prawdziwość tych słów i bogactwo Bożego daru dla nas wszystkich.

Święci

Ksiądz Bosko, bp Alojzy Versiglia i ks. Kalikst Caravario, pierwsi męczennicy salezjańscy, koadiutor Artemides Zatti.
Błogosławieni

Wyznawcy: ks. Michał Rua, ks. Filip Rinaldi, ks. Alojzy Variara, ks. August Czartoryski

Męczennicy: aktualnie błogosławionych jest 88 salezjanów męczenników: dwie grupy Hiszpanów – ks. Józef Calasanz Marques i 28 towarzyszy (17 kapłanów, 7 koadiutorów, 5 kleryków); ks. Enrique Saiz Aparicio i 55 towarzyszy (22 kapłanów, 18 koadiutorów, 16 kleryków); ks. Józef Kowalski; ko. Stefan Sandor i ks. Tytus Zeman.

Czcigodni

Ksiądz August Arribat, ks. Andrea Beltrami, ks. Wincenty Cimatti, ks. Franciszek Convertini, bp Stefan Ferrando, kard. August Hlond, ks. Rudolf Komorek, bp Alojzy Olivares, bp Ottawian Ortiz Arrieta, ks. Józef Quadrio, ko. Szymon Srugi, ks. Józef Vandor.

Słudzy boży

Ksiądz Eliasz Comini, ks. Ignacy Stuchly, bp Antoni de Almeida Lustosa, ks. Karol Crespi Croci, ks. Konstantyn Vendrame, ks. Jan Świerc i 8 towarzyszy (męczennicy), bp Orest Marengo, ks. Karol Della Torre, ks. Andrzej Majcen, ks. Karol Braga, ks. Rudolf Lunkenbein (męczennik).

Również spośród młodzieży żyjącej w salezjańskich domach wyszli święci: św. Dominik Savio; błogosławieni męczennicy – Bohaterska Piątka z Poznania: Jarogniew Wojciechowski, Edward Kaźmierski, Czesław Jóźwiak, Franciszek Kęsy, Edward Klinik; błogosławiony młody Araucanin Zefiryn Namuncura. Na szczególne wspomnienie zasługuje świętość matki księdza Bosko, czcigodnej Mamy Małgorzaty.